در روش های سنتی دانشی که به سیستم ارایه می شود بطور دقیق هویت فرد را مشخص می کند.تفاوت اصلی بین یک سیستم بیومتریک و یک سیستم سنتی تشخیص هویت در پاسخی است که هر یک از این دو به خصیصه ارایه شده می دهند. بر خلاف سیستم های سنتی یک سیستم بیومتریک جواب مطلق آری یا نه مبنی بر رد یا پذیرش نمی دهند.به عنوان مثال در یک سیستم سنتی یا عین کلمه رمز ارایه شده در سیستم موجود است و یا نیست. بنابراین حالت بینایی وجود ندارد اما در یک سیستم بیومتریک عین خصیصه ارایه شده به سیستم را در بانک داده نداریم و آنچه ارزیابی می شود میزان شباهت خصیصه ارایه شده با خصیصه موجود در بانک داده است. مثلاً میزان شباهت امضای ارایه شده با امضایی که از قبل در سیستم موجود است, اندازه گیری می شود. هدف ایده ال طراحی یک سیستم بیومتریک است که میزان تطبیق بین دو خصیصه را بطور صد در صد مشخص کند. اما در عمل دستیابی به چنین سیستمی غیر ممکن است .بنابراین همواره از یک مقدار حد آستانه برای تصمیم گیری در رد یا پذیرش خصیصه مورد نظر استفاده می شود.با توجه به مطالب بیان شده دو نوع خطا برای یک سیستم بیومتریک می توان تعریف کرد.

  • رد نادرست: بدین معنا که به فرد اصلی اجازه ورود به سیستم داده نشود.این خطا زمانی رخ می دهد که سیستم شباهت کافی بین خصیصه ارایه شده و خصیصه موجود در سیستم پیدا نکند.
  • پذیرش نادرست :به این معنا که به کاربر غیر مجاز اجازه ورود به سیستم داده شود.این خطا زمانی رخ می دهد که شباهت بین خصیصه ارایه شده توسط کاربر غیر مجاز و خصیصه موجود در سیستم از حد آستانه بیشر باشد.

سیستم شناسایی بیومتریک ظاهراً بسیار پیچیده و حرفه ای به نظر می رسد درحالی که همه آنها از سه مرحله برای شناسایی استفاده می کنند :

  • دریافت اطلاعات: اولین باری که از سیستم استفاده می کنید، اطلاعات اساسی شما از قبیل نام و شماره شناسنامه تان را به طور دقیق ثبت می کند. سپس از ویژگی ها و مشخصه های خاص مانند اثر انگشت نمونه برداری می کند و آنها را نگهداری می کند.
  • ذخیره سازی اطلاعات: برعکس آنچه که ممکن است تا به حال بارها در فیلم های سینمایی دیده باشیم. اکثر این سیستم ها تصویر یا صدای ثبت شده در مرحله یک را به طور کامل ذخیره نمی کنند بلکه این ویژگی ها را تحلیل کرده و به کد و یا نمودار تبدیل می کنند. بعضی از این سیستم ها این اطلاعات را بر روی یک کارت هوشمند ضبط می کنند که می توانید آن را با خود همراه ببرید.
  • مقایسه و تطبیق اطلاعات داده شده با اطلاعات ذخیره شده: برای بار دوم که از این سیستم استفاده می کنید داده ها را با اطلاعات ذخیره شده در خود مقایسه می کند.اگر این اطلاعات با یکدیگر همخوانی داشتند، سیستم شما را می پذیرد. در غیر این صورت اجازه ورود نخواهید داشت.